در سالهایی که رسانههای شنیداری به یکی از پررنگترین شکلهای مصرف محتوا در جهان تبدیل شدهاند، پادکستها بهتدریج جای خود را در زندگی روزمره مخاطبان باز کردهاند. در چنین فضایی، منصور ضابطیان از تجربه پادکست «جعبه» و جایگاه این قالب نوین رسانهای سخن میگوید؛ رسانهای که به باور او، نهتنها در حال گسترش است، بلکه بخشی از خلأهای جدی حوزه مطالعه و تولید محتوای عمیق را نیز پر کرده است. ضابطیان همچنین در ادامه فعالیت در حوزه رسانههای شنیداری، تجربه تازهای را در قالب پادکست نمایشی نیز دنبال میکند. وی قرار است پادکست «ملیجک» را روی صحنه ببرد؛ اجرایی که بنا بر آخرین اطلاعات، ترکیبی از پادکست، نمایش و کنسرت خواهد بود. کارگردانی این اجرا را رضا موسوی برعهده دارد و موسیقی آن توسط سهیل رجب ساخته میشود. این اجرای متفاوت قرار است در شهریور ماه روی صحنه برود.
منصور ضابطیان با اشاره به وقفه ایجاد شده در تولید پادکست «جعبه» بهدلیل شرایط جنگ و قطعی اینترنت به خبرنگار ما میگوید: پس از این توقف ناخواسته، روند تولید اپیزودهای جدید از سر گرفته شده و هماکنون یک قسمت تازه در دست تدوین و نگارش است؛ اپیزودی که به گفته او، در کنار سایر موضوعات، دارای رویکردی تاریخی است و بخشی از آن به بررسی تغییر نام ایران در طول تاریخ اختصاص دارد.
او با بیان اینکه پادکست در سالهای اخیر به یک جریان جدی و رو به رشد در سطح جهانی تبدیل شده، معتقد است این قالب محتوایی در سالهای آینده بیش از پیش بهعنوان یک رسانه اثرگذار در حوزه تولید محتوا تثبیت میشود.
به باور ضابطیان، این رسانه نوظهور توانسته تا حد زیادی بخشی از خلأ موجود در حوزه مطالعه و دریافت محتوای عمیقتر را هم در ایران و هم در سطح بینالمللی جبران کند و همین موضوع موجب شده پادکست بهتدریج به یکی از ابزارهای مهم انتقال دانش و اطلاعات تبدیل شود.
او تأکید میکند برای جا افتادن کامل این رسانه در میان اقشار مختلف جامعه، نیاز به زمان و فرصت بیشتری وجود دارد.
بلوغ پادکست نیازمند فضای آزاد است
وی با اشاره به نقش نهادها و ارگانها در مواجهه با پدیدههای رسانهای جدید تأکید میکند: مهمترین اقدام این است که ساختارهای رسمی و دولتی تا حد امکان از مداخله مستقیم در روند رشد پادکستها خودداری کنند و اجازه دهند این رسانه مسیر طبیعی خود را طی کند. به باور او، همان گونه که سایر تولیدات فرهنگی در مراحل اولیه نیازمند فضای آزاد برای رشد هستند، پادکست نیز برای بلوغ نیازمند چنین رویکردی است.
ضابطیان با اشاره به تنوع گسترده در فضای پادکستها عنوان میکند: این فضا شامل طیف وسیعی از تولیدات است؛ از پادکستهای کاملاً تخصصی، علمی و آموزشی گرفته تا پادکستهای عامهپسند و حتی آثاری که ممکن است از نگاه برخی مخاطبان، سطحی یا بهاصطلاح زرد تلقی شوند. با این حال او تأکید میکند همه این قالبها در جایگاه خود دارای مخاطب هستند و نمیتوان بهصورت قطعی درباره خوب یا بد بودن آنها قضاوت کرد. ارزش هر پادکست بیش از هر چیز به میزان اطلاعات، تجربه و دانشی بستگی دارد که به مخاطب منتقل میکند. ممکن است یک موضوع برای فردی که در آن حوزه تخصص دارد ساده یا حتی ابتدایی به نظر برسد، اما همان محتوا برای فردی که هیچ پیشزمینهای ندارد بسیار آموزنده، کاربردی و اثرگذار باشد. بنابراین قضاوت درباره کیفیت یک پادکست، امری نسبی و وابسته به سطح دانش و نیاز مخاطب است. علاقهمندیها، میزان حوصله، و نوع نگاه هر فرد به محتوا موجب میشود انتخابها در این حوزه بسیار متنوع باشد. همین موضوع سبب شده فضای پادکست به یکی از متکثرترین فضاهای رسانهای تبدیل شود؛ فضایی که در آن هر فرد، با هر سطحی از علاقه و دانش، میتواند محتوای متناسب با خود را پیدا کند.
تکثر و تنوع، رمز حیات پادکست
به گفته این گوینده، برخلاف رسانههای سنتی، پادکستها معمولاً بودجههای کلان تبلیغاتی یا کمپینهای گسترده رسانهای ندارند و بخش مهمی از رشد آنها مبتنی بر معرفی دهانبهدهان و توصیه کاربران به یکدیگر است. به همین دلیل، زمانی که یک پادکست به مخاطب قابل توجهی دست پیدا میکند، در واقع نشاندهنده یک اتفاق طبیعی و واقعی در فضای ارتباطی جامعه است.
او میگوید: این نوع رشد ارگانیک سبب میشود مخاطبان واقعیتر و وفادارتری برای پادکستها شکل بگیرد؛ چراکه افراد بر اساس تجربه شخصی و توصیه دیگران به سراغ آن میروند، نه صرفاً تبلیغات یا اجبار رسانهای. به باور او، همین ویژگی یکی از مهمترین نقاط قوت این رسانه نوین محسوب میشود. در نهایت، برای انتخاب و دنبال کردن پادکستها نمیتوان نسخه یا فرمول ثابتی ارائه داد. هر فرد باید متناسب با علایق شخصی خود به جستوجو بپردازد و از ابزارهای مختلف از جمله جستوجوی اینترنتی یا حتی فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، برای یافتن محتواهای مناسب استفاده کند. به گفته او، تنوع موجود در این فضا به اندازهای است که تقریباً برای هر سلیقه و نیازی، محتوای قابل انتخاب وجود دارد و همین موضوع آینده پادکست را بسیار روشن و قابل توجه میکند.
نظر شما